Sâm bố chính

Sâm bố chính

01-05-2018 84 Comments 405 Views

Sâm bố chính không những là một loài hoa đẹp, đây còn là một dược liệu thiên nhiên có tác dụng cực kỳ tốt cho sức khỏe - Được ví như một loại sâm. Ở bài viết này chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về công dụng và nguồn gốc của cây sâm bố chính.

Sâm bố chính

Sâm bố chính  được gọi là sâm Phú Yên, sâm khu năm, sâm báo (Thanh Hóa), thổ hào sâm (Nghệ An)…. Từ lâu sâm bố chính đã được đánh giá là một vị thuốc quý, đã được ghi trong cuốn sách nổi tiếng – “Những cây thuốc vị thuốc Việt Nam” của Giáo sư Đỗ Tất Lợi.

Cây có tên Sâm bố chính bởi loài cây này được phát hiện lần đầu tiên ở huyện Bố Trạch – Quảng Bình.

Mô tả cây sâm bố chính: Cây thảo cao 0,3m đến 1m. Rễ mập thành củ to bằng ngón tay cái và có màu vàng nhạt. Lá mọc so le, lá có cuống dài. Lá ở gốc hình bầu dục không xẻ, lá giữa và lá ngọn xẻ 5 thuỳ hình dải, cuống lá ngắn hơn phiến, có lông. Hoa màu hồng hay nâu đỏ, có pha ít màu vàng, mọc riêng lẻ ở nách lá. Quả sâm bố chính có hình trứng nhọn, có 5 mảnh vỏ phủ lông ở cả mặt trong và lẫn mặt ngoài. Hạt hình thận, màu nâu. Cây  sâm bố chính  hoa có màu hồn nhạc, ra hoa vào tháng 6-7.

Bộ phận dùng: Rễ, lá - Radix et Folium Abelmoschi Sagittifolii. Rễ hình trụ thót dần về phía dưới dài 10-20 cm, đường kính 0,5-2,5 cm. Nhiều khi gặp những củ có phân nhánh và nom giống hình người. Người ta thu hoạch vào tháng 11-12 hoặc 1-2, cắt bỏ rễ con, rửa sạch, phơi khô hay cạo vỏ, đồ chín rồi làm khô. Vết bẻ có màu trắng, có nhiều bột, không có xơ, vị nhạt, nhầy dính khi tiếp xúc với nước.

Khu vực phân bố chủ yếu.

Theo các tài liệu sâm bố chính thường mọc hoang ở các tỉnh miền Trung như:Bình Đinh, Quảng Nam, Phú Yên.

Thành phần hóa học chính : Rễ sâm bố chính chứa chất nhầy 35 - 40%, tinh bột . Rễ cây sâm Bố Chính trồngchứa phytosterol, coumarin, acid béo, acid hữu cơ, đường khử, ra hoa vào tháng 6-7 và hợp chất uronic. Hàm lượng lipid là 3,96%. lipid gồm acid myrisric, acid palmitic, acid stearic, acid oleic, acid linoleic, acid linolenic. Hàm lượng protein toàn phần là 0,23g %, hàm lượng protid là 1,26g %. Các acid amin gồm 11 chất, trong đó có arginin, histidin,  threonin, alanin, prolin, phenylalanin và leucin,tyrosin, valin. Hàm lượng tinh bột là 15,14% và chất nhầy là 18,92%. Chất nhầy là D-glucose và L-rhamnose. Ngoài ra, còn có 13 nguyên tố : Na, Ca, Mg, Al, So Fe, V, Mn, Ti, Mo, Cu, Zr và P.Rễ sâm Bố Chính phải chứa 30 - 40% chất nhầy (tính theo dược liệu khô kiệt).

Theo các nhà khoa học sâm bố chính có dược tính rất cao, dược tính sâm bố chính được cho là tương đương nhân sâm Hàn Quốc và chỉ thua dược tính sâm Ngọc Linh. Vì lý do đó mà đất nước được mệnh danh là xứ sở của nhân sâm hiện đang là đối tác nhập khẩu sâm bố chính hàng đầu của nước ta.

Sâm bố chính

Vị thuốc sâm bố chính

Tính vị: Vị ngọt đắng, tính mát Quy kinh: Vào 2 kinh tỳ, phế.

Tác dụng: Bổ khí, ích huyết, chỉ khát, sinh tân dịch; sao với gạo thì tính ấm, bổ tỳ vị, giúp tiêu hoá, thêm sức mạnh.

Chủ trị: Chữa cơ thể suy nhược,lao phổi, kém ăn, ít ngủ, trẻ em cam mồm, gầy còm chậm lớn, sốt và ho dai dẳng, viêm họng, viêm phế quản, khí hư, kinh nguyệt không đều, đau lưng, đau mình, hoa mắt, chóng mặt. 

Liều dùng: Ngày 10 - 20g dạng thuốc sắc, bột hoặc rượu uống.

Tin Liên Quan